انواع باد در گویش مردم راور
حکمت وزیدن باد رقصاندن شاخهها نیست، بلکه امتحان ریشههاست.
باد چیست؟
باد، جریان هوایی است که از مراکز پرفشار به طرف مراکز کم فشار به حرکت در میآید.
هر چه شیب فشار (تفاوت فشار) بین دو نقطه بیشتر باشد شدت جریان هوا نیز بیشتر خواهد بود. تفاوت فشار دو نقطه را گرادیان فشار میگویند.
باد یکی از پدیدههای جوی است که تاثیر مستقیمی بر آب و هوای مناطق مختلف جهان دارد. به همین دلیل مطالعه در باره آن همواره مورد توجه بوده است. بادها را به انواع مختلفی تقسیم میکنند. برای نمونه یکی از این تقسیمبندیها به سکل زیر است:
۱- بادهای آلیزه (تجارتی)، ۲- بادهای موسمی،
۳- بادهای محلی،۴- نسیم دریا و خشکی، ۵- بادهای کوه و دره،
۶- فون(Foehn)
- – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – -
اما مردم در هر شهر و منطقه بنا به وضعیت جوی، فرهنگی، اجتماعی و … ممکن است بادها را به گونههای متفاوت و مختلفی تقسیمبندی و نامگذاری کنند.
در این پست سعی کردم در حد توانم تقسیمبندی این پدیده جوی را در شهر راور و به گویش محلی برای شما قرار دهم. امیدوارم مورد توجه و استفاده قرار گیرد.
از دوستان عزیز همشهری خودم درخواست دارم در جهت رفع نقایص و بهبود مطالب مرا یاری فرمایند.
سرفراز باشید.
- – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – - – -
|
باد قبله: وزش باد از سمت قبله (مغرب). درفصل زمستان وزش آن باعث گرمی هوا شده و اگر بعد از وزیدن این باد، باران یا برف نبارد هوا به شدت سرد میشود. - – - – - |
| باد بیابون (بیابان): باد نسبتا سردی که درفصل زمستان از سمت شمال یا شمال شرقی میوزد.
(در تابستان به آن روز باد میگویند) - – - – - |
| شو باد (shew bad)، شب باد: درفصل تابستان از هنگام سحر بادی ملایم از سمت جنوب یا جنوب شرقی
میوزد که به آن شب باد می گویند. |
| - – - – -
باد پا روز (bad e pa rooz): به مرور که به طلوع خورشید نزدیک میشویم و مدتی پس از آن، باد از سمت مشرق به سمت مغرب و درست در امتداد مسیر حرکت فرضی خورشید می وزد که به باد پا روز مشهور است. (در گویش راوری در برخی موارد از واژه روز به جای خورشید استفاده میشود. مانند: روز زد- به جای خورشید طلوع کرد. یا روز به کوه رفت -به جای خورشید غروب کرد و امثال آن) - – - – - |
| روز باد: تقریبا از ساعت ۹به بعد حهت وزش باد از سمت شمال به جنوب تغییر میکند و سرعت آن نیز افزایش
می یابد که به آن روز باد گفته میشود. - – - – - |
| شمال باد، شمال، شمالو (ahemaloo): نسیم خنک و ملایمی که معمولا در فصل تابستان از سمت شمال
میوزد. - – - – - |
| کج باد: در مناطق کوهستانی و مناطقی که اطراف آن به وسیله موانع طبیعی یا مصنوعی محدود است،
وزش باد از سمتی خاص تداوم ندارد و هر لحظه از یک جهت میوزد که به آن کج باد میگویند. - – - – - |
| تف باد (taf bad): باد بسیار گرم و سوزانی که در تابستان از سمت شمال میوزد.
- – - – - |
| کلول باد (kolool bad)، گلول باد، گلوله باد، لوله باد: گردباد
- – - – - |
| دولخ باد (doolakh bad): باد شدید همراه با گرد و خاک
- – - – - |
| چغمون (chaghmoon): باد بسیار سرد و سوزنده و نسبتا شدیدی که در فصل زمستان از سمت شمال
می وزد و در بعضی موارد دانههای کوچک باران یا برف را نیز به همراه دارد. - – - – - |
| سوز: باد سرد و سوزندهای که در فصل زمستان از سمت شمال میوزد یا یادی که از روزنهای در و دیوار به
داخل ساختمان نفوذ میکند. - – - – - |
| طوفون باد (toofoon bad)، طوپون باد (toopoon bad): طوفان یا باد شدید
- – - – - |
| باد بارش: وزش باد نسبتا شدید همراه با باریدن باران
- – - – - |
| باد گوجری (bad e goojeri): در روستاهای طرز (tarz) و فیضآباد در فصل زمستان باد بیابان از سمت
شمال میوزد و چون روستای گوجر (goojer) یا کوهجهر (kooh jehr) درسمت شمال این روستاها قرار دارد و در واقع این باد سرد از سمت روستای یاد شده به طرز و فیضآباد میرسد به آن باد گوجری میگویند.(این اصطلاح فقط در روستای طرز و روستاهای منطقه فیضآباد به کار میرود) - – - – - |
| باد کشال (bad keshal): وزیدن بادهای نسبتا شدید، روزهایی که وضعیت جوی وزش باد و گردوخاک است
گویند هوا باد کشال است. - – - – - بلا (bela): بادی که بسیار شدید است و در اثر وزیدن آن خساراتی به بار میآید یا احتمال به بار آمدن خسارت وجود دارد. - – - – - |
| باد ور کردن (bad var kerdan): شروع به وزیدن کردن باد. (باد ور کرد= باد شروع به وزیدن کرد)
- – - – - باد افتید (bad oftid): وزش باد متوقف شد. - – - – - |
| پایه باد: یک بار وزیدن باد که ممکن است از چند ثانیه تا چند دقیقه به طول انجامد. سپس هوا نسبتا آرام و
مجددا باد شروع به وزیدن می کند. - – - – - |
| باد بشک (bad boshk): همان باد است. |
salam dadashi
matlab jalebiii
chashm dafe bad baray up kardan havasam ra jam mikonam
mersi az rahnamaeet
—–$$_________$$$
__$$$$_______$$$___$$$$$
_$$$$$$_____$$$___$$$$$$$
$$$_$$$$___$$$__$$$$____$
$____$$$$_$$$$_$$$
_______$$-$$$$$-$$—-$$$$$
____$$$$$$$$$$$$_$$$$_$$$$$
___$$$$$$$$$$$$$$$$$_____$$$
__$$$__$$$$$$$$$$$$________$ آرزومـــــــــــــــــند آرزوهای قشنـــــــــــگت
_$$___$$$$$$$$$$$$$$$$$
$$___$$$$_$$$_$$$__$$$$$
$___$$$$___$$__$$$$___$$$
____$$$_____$$___$$$____$$
____$$______$$$___$$$____$
____$$_______$$____$$$
____$________$$$____$$
____ _________$$$____$
_____________$$$
_____________$$$
____________ $$$,
____________$$$
___________$$$
_________$$$$$
________$$$$$
______ $$$$$
بروزم،ولی این دفعه دیگه عکس نیست
خوشحالم کن
با حضورت
نمی دونستیم باد هم اینقدر تنوع داره
ما بیدی نیستیم که با این بادها بلرزیم
bah bah salam dadashi
namaz v rooze hat ghabool bashe
to ham man ra doa kon
با سلام .از مطلب زیبا و حرفه ای تان در موضوع باد بسیار لذت بردم جالب تر میشود اگر کارکردها و نتایج وزیدن این بادها در زندگی و معیشت مردم راور نیز بررسی و گزارش شود.
آنوقت میشود یه مطلب مردم نگارانه جذاب با رویکردی کارکردگرایانه.منتظر مطالب شیرین بعدی تان هستم . ارادتمند روحانی راوری
باسلام خدمت دوست عزیز جناب آقای روحانی
ممنون از حضور و نظر جالبی که گذاشتین
برای نوشتن مطلب مردم نگارانه نیاز به راهنمایی شما دوست عزیز دارم
امیدوارم این همکاری را از من دریغ نفرمایید
موفق و سربلند باشید
با سلام
دوست عزیز تا حدی که اطلاع دارم برخی از این بادها فواید یا مضراتی را برای زندگی و معیشت مردم در پی داشته اند نظیر باد کشال گویا برای جدا کردن کاه از غلات مناسب بوده است و زمان وزیدن این نوع باد( اگر اشتباه نکنم) کشاورزان به اوشین(owshiin )کردن=گرفتن گندم و جو از کاه و کلشت میپرداخته اند.یا از مضرات باد قبله اینکه سرما زدگی پسته و سر درختی ها را در پی داشته است.
مثلا در خواف خراسان از این نعمت خدادای و انرژی بی پایان برای به حرکت در آورذن آسیابهای بادی استفاده می کرده اند.تصویر و ارجاع به :
http://www.khedu.ir/states/files/Intro/khaf/bastani.htm )
در این زمینه کتاب “”مبانی جغرافیای انسانی ایران”" تالیف دکتر جواد صفی نژاد انتشارات دانشگاه تهران میتواند مرجع مناسبی باشد.
ضمنا بهتر است بحث اصطلاحات مرتبط با موضوع “باد” جدای از مبحث اصلی آورده شود.نظیر: باد ورکردن و باد افتید را در ابتدا یا انتهای انواع باد بیاورید.و چنانچه این تقسیم بندی در مقایسه با مناطق دیگر استان یا کشور همراه شود دیگر عالی میشود.
بهر حال دوست عزیز و فرهیخته کار زیبایتان در این زمینه واقعا شایسته تمجید است.ببخشید که زیاده گویی کردم.
برقرار باشید و مستدام. ارادتمند حسین روحانی راوری.
سلامی دوباره بر دوست عزیز و محقق گرانقدر
برای اینکه بحث طولانی نشود و برای خوانندگان کسالت آور نباشد از کارکرد بادها صرف نظر کردم.
فقط برای یاد آوری بود که فرهنگ اصیلمان فراموش نشود.
کما اینکه در ارتباط با پنبه هم در اینجا مطالبی آورده ام که نسل امروز با آن بیگانه اند
http://rrrsoheyl.blogfa.com/post-186.aspx
یا در باره انواع نان و اصطلاحات آن در اینجا
http://rrrsoheyl.blogfa.com/post-195.aspx
و انواع مواد لبنی
http://rrrsoheyl.blogfa.com/post-221.aspx
قصدم فقط این است که این اصطلاحات فراموش نشوند و شاید در نگارش فرهنگ مردم راور مورد استفاده افرادی قرار گیرند
اما امیدوارم بتوانم توضیحات کاملتری در باره هر کدام ارائه کنم
از موشکافی و اظهار علاقه ای که می کنید بسیار سپاسگزارم
شاد و تندرست باشید